Senaryo Dersleri

YRD. DOÇ. DR. PERİHAN TAŞ ÖZ

Senaryo Nedir?

İstanbul Kültür Üniversitesi Sanat ve Tasarım Fakültesi
Sinema ve Televizyon Bölümü


1979 İstanbul doğumludur. Marmara Üniversitesi Radyo Televizyon Sinema alanında, lisans, yüksek lisans ve doktora eğitimini tamamladı. Çeşitli kısa, uzun ve belgesel filmlerde yönetmen, oyuncu ve senarist olarak çalıştı. Halen İstanbul Kültür Üniversitesi Sanat ve Tasarım Fakültesi Sinema ve Televizyon Bölümünde Öğretim Üyesi olarak ders vermekte ve film çalışmalarına devam etmektedir.

 

Senaryo Nedir:

Bir film anlatısının; görsel, işitsel ve sinematografik öğeler göz önünde bulundurularak, sahne sahne düzenlendiği metne "senaryo" denir. Senaryo edebi dilden uzak ve son derece teknik bir metin olduğu gibi, oyuncuya, yönetmene, yapımcıya, görüntü yönetmenine ve sanat yönetmenine filmin nasıl çekileceği konusunda en somut bilgiyi sunan, üzerinde anlaşılan kılavuz metindir.

Senaryo Yazım Aşamaları:

Bir senaryonun yazım aşamaları ilgili senaryonun hangi türe ait olduğuna göre (uzun metraj, kısa metraj, dizi film, uyarlama film, sit-com) değişmekle birlikte; bir sinema filmi senaryosunun en temel yazım aşamaları sırasıyla; film fikri, sinopsis, öyküleme, tretman ve senaryodur. Bu yazım aşamalarına ek olarak; hangi türe ait olursa olsun her senaryo dosyasında karakter analizleri mutlaka yer almalıdır.

Kaç Tür Senaryo Formatı Vardır?

En genel anlamı ile iki tür senaryo yazım formatı vardır. Bunlardan ilki Fransız formatıdır. Avrupa formatı olarak da geçmektedir. Bu yazım biçiminde, sayfa sağ ve sol kolon olmak üzere ikiye bölünür ve sol tarafta görsel betimlemeler yer alırken, sağ tarafta işitsel betimlemeler (diyalog ve efekt) yer alır.

Bir diğer yazım formatı ise Amerikan formatıdır. Amerikan formatında sayfa üzerinde herhangi bir bölünme söz konusu değildir. Sadece sahne başlıkları altında betimlenen her bir sahneye ait görsel ve işitsel öğeler, belirli bir sistem dâhilinde yazılır. Diyaloglar mizansen satırından ayrı olarak, sayfa ortasına yazılır. Hollywood'da genellikle bu format kullanıldığı için Amerikan Formatı denmiştir.

Sinopsis Nedir

Sinopsis, en genel anlamı ile bir filmin özünü betimleyen metne nedir. Yani film öyküsünün ne anlattığını, filmin ruhunu ve derdini ve bunu nasıl anlatılacağını en özlü biçimde ifade eden metindir. Kısa film sinopsisi için 1-2 paragraf yeterli iken; uzun metraj film senaryoları genellikle 1-2 sayfalık bir sinopsise sahiptir.

Tretman Nedir?

Tretman, bir film senaryosunun diyaloglar ve ayrıntılı ifadeler yer almadan, baştan sona kaba zaman akışı ve olay örgüsü gözetilerek, sahne sahne betimlendiği metindir. Tercih edilmese de, diyalog ve ayrıntılı ifadeler özel durumlarda vurgulayıcı olması bakımından kullanılabilir.

Logline Nedir?

Logline, en genel anlamı ile filmin fikridir. Sinopsiste anlatılan özün, "peki bu filmin fikir cümlesi ne olabilir?" sorusuna yanıt verecek biçimde düzenlenmiş halidir. Etkili bir logline, filmin yola çıkış fikrini etkili bir cümleyle en sade haliyle aktarmayı başarmış olmalıdır.

Tagline Nedir?

Tagline, filmi en çarpıcı ve akılda kalıcı bir şekilde ifade ettiğini düşündüğümüz cümlenin ta kendisidir. Çoğu kez filmin afişlerinde ya da tanıtım dosyalarında yer aldığı gibi, bazen filmin başlangıcında ve sonunda gördüğümüz özellikle vurgulanan cümlenin ta kendisi de olabilmektedir. Örneğin Amores Perros (Paramparça Aşklar Köpekler) filminde vurgulanan "Çünkü biz biraz da kaybettiklerimiziz" cümlesi gibi....

Senaryo Doktoru?

Yazılmış bir film senaryosunu; anlatı yapısı, çatı, karakter analizi, karakter ilişkileri, diyalog kullanımı, anlatı ritmi gibi öğeleri göz önünde bulundurarak inceleyen, notlar alan, düzeltmeler yapan, önerilerde bulunan ilgili kişiye "senaryo doktoru" denmektedir.